Napisy

Napisy dla niesłyszących to tekst mający zrekompensować wrażenia słuchowe osobie niesłyszącej korzystającej z materiałów audiowizualnych nagranych lub udostępnianych na żywo. Napisy przygotowuje się nie tylko do filmów i programów w telewizji, ale także do seansów kinowych, spektaklów teatralnych, konferencji i innych wydarzeń, gdzie jedną z ról odgrywają słowo mówione i dźwięki.

Należy podkreślić, że wrażenia słuchowe obejmują nie tylko treść rozmów bohaterów – opisowi w napisach podlegają również wszelkie dźwięki pochodzące z otoczenia oraz tekst oraz charakter utworów muzycznych mających znaczenie dla fabuły utworu.

W telewizji napisy dla niesłyszących mogą być otwarte lub zamknięte, tzn. widoczne dla wszystkich lub widoczne tylko na życzenie użytkownika. W Polsce najczęściej mamy do czynienia z napisami zamkniętymi emitowanymi za pośrednictwem teletekstu lub jako część sygnału telewizji cyfrowej (DVB). W kinach seanse dla niesłyszących zazwyczaj mają napisy otwarte, w krajach zachodnich niesłyszący mogą wypożyczyć w kinie specjalne okulary wyświetlające napisy – dzięki temu rozwiązaniu nie trzeba organizować osobnych seansów dla niesłyszących.

Napisy zasadniczo składają się z dwóch linijek po maksymalnie 37 znaków każda. Możliwe jest wykorzystanie trzech linijek w programach, gdzie obraz pełni funkcję drugorzędną, np. talk-showy czy konferencje. Dla ułatwienia odbioru najważniejszym postaciom występującym w utworze można przyporządkować do wypowiedzi kolory – zielony, niebieski, różowy i żółty. W zależności od położenia postaci wypowiadającej daną kwestię napis można przesunąć do lewej lub prawej krawędzi ekranu. Napisy zazwyczaj emitowane są na dole ekranu, jednak przy niektórych rodzajach programów (np. transmisji zmagań sportowych) emituje się je u góry, by pozostawić jak najlepszą widoczność akcji. Zupełnie innym regułom podlegają napisy na żywo emitowane na konferencjach (symultaniczny przekaz tekstowy) – tam stopniowo pojawiający się tekst wypełnia cały ekran i przewija się stopniowo w dół.